Galicja pełna jest dyskretnych, niemal intymnych zakątków, To miejsca, które wielu Galicyjczyków pielęgnuje niczym rodzinny skarb: plaża, na której nauczyli się pływać, ścieżka pachnąca wilgotnym eukaliptusem, wiejska fontanna, przy której zatrzymywali się na wodę w drodze ze szkoły, czy góra znana tylko ich bliskim. To miejsca, które nie wymagają wielkich kampanii ani jasnych znaków; proszą jedynie o powrót, o spokojne i bez pośpiechu zwiedzanie.
W ostatnich latach turystyka gwałtownie się rozwinęła i połowa kraju szuka spokojnych miejsc. Z dala od letnich tłumów. To właśnie w tym Galicja ma przewagę: wśród ukrytych wodospadów, twierdz na wzgórzach nad morzem, lasów niczym z bajki i wiosek zastygłych w mroźnych latach 60., wciąż istnieje wiele sekretnych miejsc.
Tajne nadmorskie miejsca w Galicji
Wybrzeże Galicji to znacznie więcej niż słynne plaże i malownicze latarnie morskie, I właśnie w jego ukrytych zakątkach kryje się wiele najmniej znanych miejsc. Od maleńkich piaszczystych plaż u stóp klifów po „anonimowe” ławeczki z zapierającymi dech w piersiach widokami, istnieją odcinki wybrzeża, gdzie wciąż panuje wiatr, piana i cisza.
Jednym z takich dyskretnych miejsc jest Praia de Arealonga w O Vicedo (Lugo), Położona bardzo blisko spektakularnego Punta de Fuciño do Porco, ta ustronna plaża szczyci się spokojnymi wodami i białym piaskiem, wtulona między estuarium a zielonymi zboczami. Z tego miejsca widać most nad O Barqueiro i góry Ortigueira rysujące się na horyzoncie. Pomimo uprzywilejowanego położenia, plaża pozostaje nieco w cieniu bardziej znanych plaż w okolicy, takich jak Esteiro czy Xuncos, dzięki czemu panuje tu bardzo lokalna i spokojna atmosfera.
Nieco dalej na południe, już w estuarium A Coruña, znajdziemy Bastiagueiro, Santa Cristina i Santa Cruz, Trzy miejskie plaże w gminie Oleiros, które stanowią codzienne schronienie dla wielu mieszkańców A Coruña, pozostają jednak w dużej mierze nieznane przeciętnemu turyście. Bastiagueiro, ze swoim zatoczkowym kształtem i umiarkowanymi falami, jest idealna dla początkujących lub po prostu na spacer wzdłuż brzegu z miastem w tle.
Naprzeciwko małej plaży Santa Cruz stoi jeden z najbardziej sugestywnych zamków nadmorskich w Galicji, Zamek Santa Cruz, położony na małej wyspie, do której prowadzi drewniana kładka, szczyci się niskimi murami otoczonymi sosnami i skałami, tworząc wspaniały punkt widokowy na estuarium. To miejsce, które wielu turystów pomija, skupiając się na mieście A Coruña, a jednak doskonale oddaje galicyjskie połączenie morza, fortyfikacji i spokoju wioski rybackiej.
Innym miejscem uwielbianym przez mieszkańców, ale mało znanym poza miastem, jest O Portiño w samym mieście A Coruña, Zatoczka między skałami a otwartym morzem, rzut beretem od centrum miasta. To nie duża plaża ani oficjalny punkt widokowy, ale o zachodzie słońca zapełnia się miejscowymi, którzy siedzą i obserwują, jak słońce zanurza się w Atlantyku, a fale delikatnie się rozbijają. To jedno z tych miejsc, które nie zawsze pojawia się w przewodnikach, ale które miejscowi polecają, gdy pytasz: „Gdzie mogę pójść, żeby zobaczyć piękny, spokojny zachód słońca?”.
Podążając wzdłuż wybrzeża w kierunku Costa da Morte, piaszczyste plaże nabierają jeszcze bardziej dzikiego charakteru, Przykładami są plaża Doniños czy plaże Ferrolterra, dzikie zatoki Costa da Morte (Playas do Trece, Balea, Laxe) czy też bardzo długa plaża Carnota, jedna z najdłuższych w Galicji.
Wiele z tych odcinków, pomimo swojego piękna, pozostaje dość pustych w porównaniu z miejscami chętnie odwiedzanymi przez media. Dzięki temu są idealne dla tych, którzy szukają otwartego morza bez tłumów.
Wodospady, baseny i mało znane miejsca nad rzeką
Jeśli istnieje coś, co wyróżnia sekretne miejsca Galicji, to jest to obecność świeżej wody. Spadając kaskadami ze spektakularnych wodospadów, relaksując się w szmaragdowych basenach lub sunąc po drewnianych kładkach, do wielu z tych miejsc można dotrzeć tylko wąskimi ścieżkami lub szlakami, których nie każdy chce eksplorować, co przyczynia się do ich względnego odosobnienia.
Pozo da Ferida jest prawdopodobnie doskonałym przykładem ukrytego wodospadu, Do tego stopnia, że różni autorzy umieszczają go w granicach okolicznych gmin (Xove lub Viveiro), ponieważ ludzie kojarzą go bardziej z regionem niż z dokładną granicą administracyjną. Jest to wodospad o wysokości nieco ponad 30 metrów, utworzony przez rzekę Loureiro w jej górnym biegu.
Ścieżka wije się przez wąską górską dolinę, pośród paproci, wilgotnych skał i odgłosów wody, aż dociera do okrągłego basenu otoczonego roślinnością. To jedno z tych miejsc, w których trudno znaleźć słowa, aby oddać sprawiedliwość temu miejscu.
Niedaleko, w prowincji Lugo, wznosi się imponująca Seimeira de Vilagocende, mierząca około 50 metrów wysokości. To jeden z największych wodospadów północnej Galicji. Aby do niego dotrzeć, trzeba przejść przez bujną dolinę, z nieustannym szumem wody w tle. Pomimo tego, że jest to perełka natury, pozostaje z dala od masowej turystyki, która koncentruje się bardziej na wybrzeżu i Playa de las Catedrales (Plaży Katedralnej).
W Ourense, Fervenza de Augacaída i długa seria skoków na Corga de Date da Abella Pokazują, dlaczego wnętrze Galicji to raj dla miłośników szlaków wodnych. Augacaída, o wysokości około 40 metrów, ukryta jest w wilgotnym lesie nad rzeką Miño, a Corga de Fecha pokonuje ponad 200 metrów różnicy wysokości wśród skał i paproci w sercu Parku Narodowego Baixa Limia – Serra do Xurés, obszaru wciąż dość dzikiego.
Innym kompleksem rzecznym łączącym tradycję z naturą są Pozas de Melón i Pozas do Mallón, w prowincji Ourense. Są to naturalne zbiorniki wodne powstałe w wyniku erozji granitowej skały, połączone ze sobą wodospadami.
W Pontevedra Fervenza do Toxa szczyci się tym, że jest najwyższym wodospadem o swobodnym spadku w Galicji, z przewyższeniem ponad 30 metrów. Prowadzi do niego wygodna ścieżka, wijąca się przez dolinę porośniętą rodzimą roślinnością, aż nagle przed tobą pojawia się wodospad, spadający po skalnej ścianie.
Mimo że cieszy się sławą wśród Galicyjczyków, wśród turystów krajowych wciąż nie jest tak znany, jak na to zasługuje.
Grodziska, klasztory i unikalne zabytki
Oprócz okazałych katedr i zabytkowych budowli Galicja pełna jest „dyskretnego” dziedzictwa. Małe świątynie, ufortyfikowane osady wznoszące się nad morzem i rzymskie ruiny oferują dociekliwemu podróżnikowi niezapomniane wrażenia, bez zbędnego rozgłosu. Wiele z nich znajduje się w zachwycającym otoczeniu przyrody, potęgując wrażenie zanurzenia się w innym świecie.
W mieście Lugo Domus do Mitreo zaskakuje bardzo mocnym obrazem: Pozostałości starożytnego rzymskiego domu, przecięte rzymskimi murami Lugo, wpisanymi na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Tam, przed katedrą, można zobaczyć, jak fundamenty muru bezlitośnie przecinają dziedziniec domu, pozostawiając wyraźną przerwę w historii tego miejsca sprzed prawie dwóch tysięcy lat.
Również w prowincji Lugo Castro de Viladonga i Castro de Fazouro pokazują dwa różne oblicza świata Castro, Jedna w głębi lądu, położona wśród łąk i łagodnych wzgórz, druga z widokiem na Morze Kantabryjskie. Viladongę najlepiej zwiedzać niemal w samotności o zachodzie słońca, kiedy łatwo wyobrazić sobie, jak jej dawni mieszkańcy przygotowują kolację, podczas gdy dzisiejsi turyści wracają do Lugo na kilka kieliszków wina.
Castro de Baroña na wybrzeżu A Coruña jest prawdopodobnie miejscem celtyckim o najbardziej teatralnej scenerii w Galicji, Zbudowane na przesmyku tuż nad brzegiem morza, okrągłe domy, otoczone murami, idealnie wtapiają się w plażę, a fale rozbijają się zaledwie kilka metrów od tego, co kiedyś było ich murami. Łatwo zrozumieć, dlaczego stał się jedną z ikon galicyjskiego wybrzeża, choć poza godzinami szczytu nadal można go podziwiać w względnym spokoju.
Klasztor Santa Cristina de Ribas de Sil, ukryty wśród kasztanowców w sercu Ribeira Sacra, To kolejne z tych miejsc, które zdają się zastygnąć w czasie. Typowy opis jesiennego popołudnia – nisko wiszące chmury, zapach wilgotnej ziemi i kamienny budynek wyłaniający się z lasu – doskonale oddaje atmosferę tego miejsca. Spacer po krużgankach i brzegach rzeki Sil wystarczy, by zrozumieć, dlaczego tak wielu mnichów szukało tu schronienia, z dala od zgiełku świata.
Tę tajną mapę uzupełniają inne wyjątkowe klasztory rozsiane po całej Galicji: San Pedro de Rocas w Ourense, w połowie wykuty w skale, w połowie zbudowany, niemal przypominający jaskinię; San Esteban de Ribas de Sil, obecnie przekształcony w Parador Nacional w jednym z kanionów Sil; Sobrado dos Monxes z imponującym barokowym kościołem; czy też Santa María de Oia, na samym skraju oceanu, pomiędzy A Guarda i Baioną, gdzie fale zdają się uginać u stóp cysterskich murów.
Mniej zatłoczone trasy i doświadczenia pozwalające delektować się najczystszą Galicją
Poza konkretnymi punktami istnieją całe trasy, które pozostają stosunkowo ciche, Pomimo swego piękna, trasy te łączą w sobie łatwe wędrówki, wiejskie dziedzictwo i wodę, pozwalając odkryć wiele z tych powiązanych ze sobą sekretów w ciągu jednego dnia.
Doskonałym przykładem jest tzw. Szlak Kamieni i Wody w dolinie Salnés (Pontevedra), Szlak wije się przez nadrzeczne lasy, mijając odrestaurowane stare młyny, małe wodospady i zbiorniki czystej wody. Trasa o długości około 8 km w jedną stronę, którą można pokonać pieszo lub rowerem, kończy się w cysterskim klasztorze Armenteira, oferującym nawet noclegi dla tych, którzy chcieliby przedłużyć swój pobyt.
Park Przyrodniczy Fragas do Eume w prowincji A Coruña to najlepiej zachowany nadmorski las atlantycki w Europie. Z dębami, kasztanowcami, brzozami i olbrzymimi paprociami tworzy prawdziwy las deszczowy. Klasztor Caaveiro, położony na skalistym cyplu i otoczony roślinnością, jest najczęściej odwiedzanym miejscem w okolicy, ale przejście przez mosty wiszące Cal Grande i Fornelos lub zgubienie się na mniej uczęszczanych ścieżkach pozostaje bardzo intymnym doświadczeniem.
Na południu Park Naturalny Monte Aloia (Tui, Pontevedra) łączy łatwe szlaki botaniczne ze spektakularnymi punktami widokowymi, Zwłaszcza w rejonie Alto de San Xiao, gdzie mała kaplica i kilka naturalnych punktów widokowych oferują, w pogodne dni, widok na wyspy Cíes w oddali. Jest to pierwszy park narodowy w Galicji, a zarazem najmniejszy, co sprawia, że można go zwiedzać przez pół dnia.
Linia brzegowa pomiędzy Noią, fortem Baroña, plażą As Furnas i Corrubedo Stanowi ona kolejną, mniej zatłoczoną i niezwykle kompletną trasę: wioski rybackie z bardzo autentycznymi starymi dzielnicami, grodzisko na wzgórzu z widokiem na morze, dziewicze plaże wykorzystywane jako plan filmowy i telewizyjny, a także Park Przyrodniczy Corrubedo z 20-metrową ruchomą wydmą, a także dwie laguny i wybrzeże z niekończącymi się plażami.
Na koniec mamy mniej zatłoczone trasy Camino de Santiago, takie jak Droga Angielska, Droga Pierwotna czy też niektóre odcinki Drogi Francuskiej w Lugo, Nadal stanowią wspaniały sposób na odkrywanie ukrytej Galicji: dębowe lasy poprzecinane starożytnymi drogami, maleńkie wioski, rzymskie lub średniowieczne mosty i ustronne klasztory. Poza wymiarem duchowym, są to autentyczne szlaki kulturowe i widokowe, które łączą wiele miejsc wymienionych w tym przewodniku.
Wśród ukrytych wodospadów, maleńkich wiosek, niemożliwych schodów i pozornie zaczarowanych lasów, Galicja oferuje mnóstwo ukrytych miejsc, które do dziś zachowały swój charakter i ciszę.
Każdy, kto odważy się zejść z utartych szlaków i odkryje Ribeira Sacra, góry w głębi lądu, małe nadmorskie forty na wzgórzach lub mniej znane plaże, odkryje krainę kontrastów, głęboko wiejską, a jednocześnie pełną wyjątkowych historii, gdzie wciąż można znaleźć ten zakątek, do którego chciałoby się wracać z zamkniętymi oczami.